Maandelijks archief: juni 2004

Taalverloedering, maar dan andersom.

Geplaatst op door

Een rustige vrijdagmorgen. Met niets te doen, loop ik naar beneden en ga eens rustig zappen. Aangezien er veel huisvrouwen thuis zitten, zijn er ook een boel huisvrouwenprogramma’s op de buis. Maar dat is niet zo erg. De reclames tussendoor, dié zijn erg.

We beginnen op Nederland 1. Nadat een EO-hippie mij heeft uitgelegd dat de bijbel het antwoord op alles is, komen de onvermijdelijke commercials. Een vrouw, eind veertig. Ongetwijfeld een beroemd iemand, want het is een Loreal reclame. Ik geloof dat ik haar herken, ze komt uit de USA. Maar ik vergiste me. In vloeiend Nederlands vertelt ze me dat deze nieuwe creme toch echt wel de allerbeste is voor je huid. De geplamuurde kop probeert mij wijs te maken dat je er wel tot 10 jaar jonger uit gaat zien! In vitro getest op 250 konijnen. Klinkt te mooi om waar te zijn!

Maar dan denk ik even na en ik kijk naar de rest van de reclame. En dan vooral de mond van de TV-griet. En ja hoor. Het is een nagesynchroniseerde, duidelijk Amerikaanse reclame. Het staat er nota bene nog onder ook: “Katie McDowell (ofzo), actrice”. “Omdat ik het waard ben, u toch ook?” weet ze er uit te persen zonder haar lippen ook maar een seconde langer te bewegen dan strikt nodig. Sterker nog, ze heeft 4 seconden over! Ondanks haar glimlach gaat de zin gewoon verder, alsof er niks aan de hand is! En dan vraag ik me af; wat is er mis met een leuke Nederlandse chick? Waarom recycle je zo’n reclame als die? Het product zelf is duidelijk voor de Nederlandse markt ontwikkeld. Ik bedoel, een week nadat de concurrent met een soortgelijk product kwam, kwam ook de reclame tevoorschijn. Zijn de Nivea reclames soms in bulk opgenomen? Je zou haast zeggen dat men 300 bekende mensen uit de VS heeft neergeplempt, verschillende delen van hun lichaam heeft laten aanprijzen, en vervolgens weer naar huis gestuurd. Immers, het potje dat ze vast heeft is digitaal toegevoegd.

Maar waarom geen leuke Nederlandse actrice? We hebben er zat, getuige de FHM verkiezing van vorige maand. Maarliefst 12 modellen streden om de twijfelachtige titel. Toch schijnt het zo te zijn, dat het Nederlandsche Volk alleen te overtuigen is met buitenlandse modellen.

Zal wel, eenmalig incidentje. Loreal is een groot bedrijf en zal er ongetwijfeld zijn redenen voor hebben. Dus ik zap rustig verder en ik kom bij RTL4 uit. Er worden snoepjes aangeboden. Een opa en zijn kleinkind (een of ander kutjoch) zitten samen in een schuur aan een modelboot te werken. Opa is een krasse vent en lijmt keurig een mast aan het schip. In het warme, geel/rode avondlicht beginnen de twee over de unieke smaak van Werthers Original en hoe opa vroeger, toen hij een klein kereltje was, ook zo’n snoepje van zijn opa kreeg. Och, wat is de wereld toch klein. En hoe lief is opa niet voor dat kleine ventje, dat hij hem zo’n snoepje geeft! En wat een huiselijke romantiek weer, daar in die schuur!

*pets*! Terug naar de realiteit. Het jochie en de opa komen zonder twijfel uit Duitsland. Zo’n gezapige oude vent en zo’n perfect jochie er bij. Heerlijk Duitsch sentiment. Menig huisvrouw zou een moord doen voor zo’n opa. Maar mijn vermoedens werden uiteraard versterkt doordat zowel het jochie als de oude vent ontzettend goed konden buikspreken. Of zou de boel weer gefaked worden? Nee toch? *insert sarcasme*

En dat was alweer nummer twee, en dat ik vijf minuten zappen. Maar ik was er nog niet vanaf, want een zender verder (bij mij is dat RTL5, het debielenkanaal bij uitstek) zag ik twee stellen van een jaar of 30 (zo lekker perfect burgerlijk) een wedstrijd houden met twee Swiffers. Perfect als hun huis is, ligt er namelijk wel een gigantische laag stof op de grond. Aangemoedigt door de twee hockeymutsen (wiens stemmen gek genoeg een kwart seconde op de monden achterlopen) sprinten zij door de kamer, onder het roepen van olijke kreten als “Oef!” en “Ja!”. En ja hoor, weer een wanstaltig product van onze oosterburen. Het bandje is met de post naar Nederland gestuurd, er is een stemmetje uit de kast getrokken en erop geplakt. Verder niks. Rest van de dag vrij.

Wat bezielt deze mensen? Naast Muscle, Werthers Original (later meer) en Loreal zijn er nog tientallen bedrijven en merken die zo reclame maken. Ik noem alvast: Clairol Herbal Essences, Double AA Paper, Muscle, Anti-kal, Libresse, OB., BMW, Mercedes, Renault en vast nog veel meer bedrijven. Het zijn overigens voornamelijk merken van Proctor&Gamble, Unilever en Loreal.

Waarom? Echt, waarom? Welke randdebiel van een reclamemaker denkt een product aan te kunnen prijzen door er zo’n ontzettend irritante reclame voor te maken? In het buitenland werkt het misschien, maar ik had de gemiddelde Nederlander toch hoger ingeschat. Waarom kijken mensen naar deze reclames, en kopen vervolgens dat product ook nog? Echt, je moet de intelligentie van een platgereden duif hebben om te besluiten over te gaan tot het kopen van Anti-Kal, nadat je twee lelijke Duitse wijven (sorry, maar ik heb er geen ander woord voor) hun felblauwe badkamer hebt zien schoonmaken. Wie laat zich in godsnaam door het pannenkoeken make-up gezicht van Heidi Klum overtuigen tot het kopen van mascara van twee tientjes? Waar mijn vriendin haar mascara vandaan haalt, ik zou het niet weten, maar het ziet er echt wel beter uit.

En wie koopt er in godsnaam van die boterbabbelaars (Werthers Original ja) na het zien van een dementerende opa en zijn opgehufterde kleinzoon? Over Werthers Original trouwens; wisten jullie al dat dat vroeger gewoon Werthers Echte heette? Ja, gewoon “echte”. Het waren immers zijn (Dhr. Werther) echte snoepjes. De man draait zich waarschijnlijk om in zijn graf als hij hoort dat de reclame-boys bij Unilever zijn merk (en zijn snoepjes) zo verkracht hebben. En dan heb ik het nog niet eens over de rest van de ver-Engelsde merknamen. Ik noem een “Golden Rain”-boter, “Dreamsnack”-koekjes, “Breaker”-yoghurt, enzovoorts, enzovoorts. Wat is er mis met onze taal?

Alles bijelkaar zie ik de toekomst somber in. Waarschijnlijk ben ik samen met mijn mede-opa’s over 50/60 jaar de enige die nog Nederlands spreekt. De rest van het land zoeft rond op magneetbanen, en kakelt in akelige lawaaitaal tegen elkaar.

Ik denk dat ik van harte van mijn recht om te treuzelen bij de kassa gebruik ga maken.

Smurfentaal

Geplaatst op door

Contact tussen jongeren met een verschillende etnische achtergrond vormt in de grote steden van Nederland een nieuwe bron van taalkundige diversiteit: straattaal ook wel smurfentaal genoemd.

Straattaal wordt gesproken door jongeren onder elkaar. Bijvoorbeeld op school, tijdens het uitgaan of aan de telefoon. Zodra jongeren met elkaar praten, schakelen ze haast automatisch over op de zelf gecreëerde taalvariant.
Hoewel deze overschakeling schijnbaar automatisch verloopt, bestaat er toch ook een duidelijk bewustzijn wanneer straattaal niet gebruikt moet worden. Ouders en leraren bijvoorbeeld worden doorgaans uitgesloten.

Smurfentaal. Een stel Marokkanen die een Turk in het Surinaams uitschelden. Daar mag niks mis mee zijn. En er is wat mij betreft ook niks mis mee.

Maar waar ik me wel kapot aan erger, is het ver-Engelsen van de taal, ofwel, de anglicanismen (of zoiets). Ik krijg de officiele term nauwelijks mn strot uit. Maar wat ik bedoel, is de toenemende mate waarin reclames in het Engels worden gemaakt.

“Uitverkoop!” wordt steeds vaker “Sale!”. Maar waarom? Waarom zou je een uitstekend Nederlands woord door ziets banaals als “Sale!” vervangen? Wat is er mis met een goede uitverkoop? Klinkt uitverkoop tegenwoordig te negatief? Blijkbaar zijn winkeliers bang dat met het gebruik van uitverkoop gesuggereerd wordt dat hij van zijn spullen afmoet, omdat het oude, lelijke, uit de mode zijnde troep is. Maar dat is toch ook zo? Waarom moet je zoiets in godsnaam met een sale toch van de hand proberen te doen? Is het hip? Maar welke achterlijke rotcultuur in Nederland spreekt nou Engels als moedertaal? Zoveel geintegreerde Engelsen/Amerikanen zijn er hier niet. En op hun beurt, welke muts van een verkoopster kan nou een goed gesprek in het Engels met een klant aanknopen? Met de meeste kom je zowiezo niet verder dan “Dat staat je leuk!” en “Hihi!”. Of zou het goedkoper zijn? Het scheelt immers zes letters. Maar dat verklaart nog niet alles. Immers, de letters staan doorgaans zo groot op de ruit dat men vast wel quantumkorting krijgt. Of is het omdat het woord Sale dus ook vaker op een winkelruit past dan uitverkoop? Dan ga je je automatisch afvragen wat moeilijker is voor de potentiële klant. Het woord sale vertalen naar uitverkoop, of het over het hoofd zien van de 500 neon-gele borden die het gebeuren aankondigen? Hoe stom ben je? Zelf heb ik meestal een stickertje met “Afgeprijsd” al snel door, al was het maar omdat ze (zoals bij de Appie) akelig vloekend geel met groen gekleurd zijn.

Maar dat is eigenlijk niet het punt van mijn ergernis, of eigenlijk maar een deel. Waarom heet een cheeseburger niet gewoon kaasburger? Waarom moet Sacha Shoes (een oplettende lezer ziet dat de winkel niet Sasja’s Schoenen heet omdat een Engelse naam veel hipper is) een slogan voeren die gaat in de trant van “I am unhappy (without my Sacha’s)”? Waarom moeten kroegen reclame maken met “One beer, one euro!”?. Ik bedoel, hoe debiel klinkt het, echt? Spreek het eens hardop uit. Gelukkig is men nog niet zo godvergeten stom om er “dollar” van te maken, want met de koers van dat kansloze plakje brons had je binnen de kortste keren gratis kunnen zuipen. Waarom koop ik “The newest album”, en niet gewoon de nieuwste CD van mijn favo artiesten. Wie heeft het bedacht dat slogans, slagzinnen en andere reclamekreten tegenwoordig in het engels moeten? Echt, het is niet goedkoper om een slechte Engelse slogan ook in andere landen te gebruiken. Immers, Nederland is het enige land waar het hip is om Engelse woorden en slogans te gebruiken. “Slogan” is nota bene ook een Engels woord! Maar dit gaat niet over leenwoorden. Probeer Calsberg in Duitsland of Frankrijk te verkopen met “Probably the best beer in the world!”. Je staat voor gek man!

En waarom doe ik soms mee met een “contest” in plaats van een wedstrijd? Waarom hebben mensen het serieus over “X-stralen” in plaats van doodgewone röntgenfoto’s? En wie heeft ooit de woorden “Niet roken” door “No smoking” laten vervangen? Niet omdat de plek zo internationaal gericht is. Ik bedoel, welke toerist komt er in godsnaam een peukje opsteken in een stinkende COOP, in een falliet winkelcentrum, 500 kilometer van elke toeristische atractie?

Op TV en op de radio is het nog erger. Binnenkort is er zo’n trancefeestje in de Kuip. En dan die reclame! Een massa hersenloze koeien die staan mee te zwappen (stel je het woord eens voor, dan weet je precies wat ik bedoel) op eentonige beuk erachter, met een stem die het feestje aankondigt:

Strike One – 6 juli 2004 – Armin van Buuren,
Johan Gielen, Marco V, Judge Jules, Jean, Ronald van Gelderen, De Kuip Rotterdam

En dat alles in het Engels! Kan je het geloven? Probeer Johan Gielen, de meest oerhollandse naam die er is, eens in het engels uit te spreken. Of Ronald van Gelderen, nog zo’n typische Nederlandse naam. En toch doen ze het! Zonder schroom hoor je een vent met een verschrikkelijk Nederlands accent verkondigen dat “Woneld ven Kelderung” op “5 juulie twoe tausand end foor” in “duh kouip wotterdem” zijn trancedeuntjes komt laten horen! Dat geloof je toch niet? Echt, het publiek dat door zoiets is aangetrokken mag van mij echt op de eerste boot naar de Marianentrog, om daar met een paar kilo lood de bodem eens te gaan bekijken. Té ongelofelijk voor woorden.

Zo, daar erger ik me dus aan.