Contact tussen jongeren met een verschillende etnische achtergrond vormt in de grote steden van Nederland een nieuwe bron van taalkundige diversiteit: straattaal ook wel smurfentaal genoemd.

Straattaal wordt gesproken door jongeren onder elkaar. Bijvoorbeeld op school, tijdens het uitgaan of aan de telefoon. Zodra jongeren met elkaar praten, schakelen ze haast automatisch over op de zelf gecreëerde taalvariant.
Hoewel deze overschakeling schijnbaar automatisch verloopt, bestaat er toch ook een duidelijk bewustzijn wanneer straattaal niet gebruikt moet worden. Ouders en leraren bijvoorbeeld worden doorgaans uitgesloten.

Smurfentaal. Een stel Marokkanen die een Turk in het Surinaams uitschelden. Daar mag niks mis mee zijn. En er is wat mij betreft ook niks mis mee.

Maar waar ik me wel kapot aan erger, is het ver-Engelsen van de taal, ofwel, de anglicanismen (of zoiets). Ik krijg de officiele term nauwelijks mn strot uit. Maar wat ik bedoel, is de toenemende mate waarin reclames in het Engels worden gemaakt.

“Uitverkoop!” wordt steeds vaker “Sale!”. Maar waarom? Waarom zou je een uitstekend Nederlands woord door ziets banaals als “Sale!” vervangen? Wat is er mis met een goede uitverkoop? Klinkt uitverkoop tegenwoordig te negatief? Blijkbaar zijn winkeliers bang dat met het gebruik van uitverkoop gesuggereerd wordt dat hij van zijn spullen afmoet, omdat het oude, lelijke, uit de mode zijnde troep is. Maar dat is toch ook zo? Waarom moet je zoiets in godsnaam met een sale toch van de hand proberen te doen? Is het hip? Maar welke achterlijke rotcultuur in Nederland spreekt nou Engels als moedertaal? Zoveel geintegreerde Engelsen/Amerikanen zijn er hier niet. En op hun beurt, welke muts van een verkoopster kan nou een goed gesprek in het Engels met een klant aanknopen? Met de meeste kom je zowiezo niet verder dan “Dat staat je leuk!” en “Hihi!”. Of zou het goedkoper zijn? Het scheelt immers zes letters. Maar dat verklaart nog niet alles. Immers, de letters staan doorgaans zo groot op de ruit dat men vast wel quantumkorting krijgt. Of is het omdat het woord Sale dus ook vaker op een winkelruit past dan uitverkoop? Dan ga je je automatisch afvragen wat moeilijker is voor de potentiële klant. Het woord sale vertalen naar uitverkoop, of het over het hoofd zien van de 500 neon-gele borden die het gebeuren aankondigen? Hoe stom ben je? Zelf heb ik meestal een stickertje met “Afgeprijsd” al snel door, al was het maar omdat ze (zoals bij de Appie) akelig vloekend geel met groen gekleurd zijn.

Maar dat is eigenlijk niet het punt van mijn ergernis, of eigenlijk maar een deel. Waarom heet een cheeseburger niet gewoon kaasburger? Waarom moet Sacha Shoes (een oplettende lezer ziet dat de winkel niet Sasja’s Schoenen heet omdat een Engelse naam veel hipper is) een slogan voeren die gaat in de trant van “I am unhappy (without my Sacha’s)”? Waarom moeten kroegen reclame maken met “One beer, one euro!”?. Ik bedoel, hoe debiel klinkt het, echt? Spreek het eens hardop uit. Gelukkig is men nog niet zo godvergeten stom om er “dollar” van te maken, want met de koers van dat kansloze plakje brons had je binnen de kortste keren gratis kunnen zuipen. Waarom koop ik “The newest album”, en niet gewoon de nieuwste CD van mijn favo artiesten. Wie heeft het bedacht dat slogans, slagzinnen en andere reclamekreten tegenwoordig in het engels moeten? Echt, het is niet goedkoper om een slechte Engelse slogan ook in andere landen te gebruiken. Immers, Nederland is het enige land waar het hip is om Engelse woorden en slogans te gebruiken. “Slogan” is nota bene ook een Engels woord! _{Maar dit gaat niet over leenwoorden.} Probeer Calsberg in Duitsland of Frankrijk te verkopen met “Probably the best beer in the world!”. Je staat voor gek man!

En waarom doe ik soms mee met een “contest” in plaats van een wedstrijd? Waarom hebben mensen het serieus over “X-stralen” in plaats van doodgewone röntgenfoto’s? En wie heeft ooit de woorden “Niet roken” door “No smoking” laten vervangen? Niet omdat de plek zo internationaal gericht is. Ik bedoel, welke toerist komt er in godsnaam een peukje opsteken in een stinkende COOP, in een falliet winkelcentrum, 500 kilometer van elke toeristische atractie?

Op TV en op de radio is het nog erger. Binnenkort is er zo’n trancefeestje in de Kuip. En dan die reclame! Een massa hersenloze koeien die staan mee te zwappen (stel je het woord eens voor, dan weet je precies wat ik bedoel) op eentonige beuk erachter, met een stem die het feestje aankondigt:

Strike One – 6 juli 2004 – Armin van Buuren,
Johan Gielen, Marco V, Judge Jules, Jean, Ronald van Gelderen, De Kuip Rotterdam

En dat alles in het Engels! Kan je het geloven? Probeer Johan Gielen, de meest oerhollandse naam die er is, eens in het engels uit te spreken. Of Ronald van Gelderen, nog zo’n typische Nederlandse naam. En toch doen ze het! Zonder schroom hoor je een vent met een verschrikkelijk Nederlands accent verkondigen dat “Woneld ven Kelderung” op “5 juulie twoe tausand end foor” in “duh kouip wotterdem” zijn trancedeuntjes komt laten horen! Dat geloof je toch niet? Echt, het publiek dat door zoiets is aangetrokken mag van mij echt op de eerste boot naar de Marianentrog, om daar met een paar kilo lood de bodem eens te gaan bekijken. Té ongelofelijk voor woorden.

Zo, daar erger ik me dus aan.