De laatste keer dat ik écht klaagde op mijn weblog is toch alweer een tijdje terug. Natuurlijk, ik piep weleens over fietsen, Duitsers, werk en de uni, maar dat tèlt toch niet helemaal. Het zijn van die first world problems, het heerlijke verschijnsel dat het beste valt te beschrijven als “problemen van verwende Westerlingen”. Of het volgende ook als een “first world problem” gezien kan worden weet ik niet, maar het moet me toch even van het hart.
De afkorting SOPA komt je misschien wel bekend voor. De Stop Online Privacy Act is een poging van Amerikaanse mediabedrijven om software- en muziekpiraterij tegen te gaan. Het grootste kritiekpunt is het wegsnijden van de rechterlijke macht uit het proces: een wijzend vingertje is onder deze wet is genoeg om websites compleet plat te leggen en te laten verdwijnen uit zoekmachines.
Dat heeft niet alleen invloed op het voor velen zo bekende concept van “freedom of speech”, het is je reinste internetcensuur. Tim Cuijk, de baas van Brein, lijkt me iemand die maar wat blij zou zijn als een dergelijke wet er ook in ons landje zou komen. Niks trias politica. Bovendien zijn de maatregelen uiterst zinloos. Behalve de (makkelijk) te omzeilen technische maatregelen (dankzij de open natuur van het internet) is de wanhopige poging van de entertainmentindustrie om hun verlopen verdienmodel in de lucht te houden gedoemd te mislukken. Net als destijds de video, het cassettebandje en de grammofoonplaat hoeft het internet echt geen einde te betekenen voor geld verdienen met media. De opbrengsten van de film Avatar bijvoorbeeld brachten genoeg geld in het laatje om Harry Potter 7.1 én 7.2 meer dan vier keer te filmen. Ondanks het feit dat die films flink gedownload werden, bleef er nog een aardig zakcentje over. Daarnaast kennen we de Amazon, Apple en Google markten, waar je voor een kleine bijdrage muziek kan aanschaffen. Dan is daar ook nog Spotify, waar je zelfs gratis naar al je lieverlingsmuziek kan luisteren.
Die censuur is niet mijn probleem met SOPA. Maddox zegt het beter dan ik. Het slacktivism stuit me ook tegen de borst: kom, we tekenen een petitie en trekken onze website plat, dat zal helpen! Verder doen we niks. Eerlijk is eerlijk, de publieke opinie rondom SOPA is veranderd, ten goede, maar gaan we elk jaar websites platgooien en volksvertegenwoordigers bellen? Nu over twee jaar zijn er nog drie pogingen gedaan om een wet (zoals) SOPA door te drukken, en tegen die tijd is iedereen het protesteren wel moe. Je kan maar zoveel internetpetities tekenen voordat zelfs dat (ultiem luie) gebaar je teveel wordt.
Erger vind ik de hypocrisie van partijen die zich tegen SOPA hebben uitgesproken. Het is censuur! Het internet is vrij! Zelfs Sergey Brin, een van de oprichters van Google, vergeleek SOPA met de internetcensuur van China. Gek toch, terwijl Google in China actief meewerkt aan de censuur die de overheid toepast op hun staatsburgers. Niet alleen in China zijn ze actief. Google News trok een heel rijtje sites uit hun zoek-index nadat ze materiaal gelekt via Wikileaks op hun website plaatsten. Later kostte één van de betreffende sites dat ook hun YouTube kanaal, ondanks het feit dat het materiaal elders ook gewoon op YouTube stond.
Met als beste argument “for the children” blokkeert Apple routinematig pornografische applicaties uit haar App Store. Het Duitse blad Stern kreeg haar applicatie niet door de censuur heen, het zou toch ietsje te sexy zijn. Gek toch, want het blad kent geen leeftijdsgrens. Een applicatie met kritische cartoons kwam pas door de censuur heen toen de tekenaar een Pullitzer won. Maar ook de Dalai Lama applicatie haalde de virtuele schappen nooit, op verzoek van de Chinese overheid. Een Palestijnse applicatie mocht niet van de Israëlische overheid, en werd derhalve geblokkeerd. Elke dag honoreert Google takedown verzoeken van de Amerikaanse overheid vanwege filmpjes die kritisch zijn over de overheid. Het zijn niet alleen muziekvideo’s die geblokkeerd worden.
Het Amerikaanse Department of Homeland Security haalt nu al sites van het internet als ze te kritisch zijn. Kijk maar naar MegaUpload. Die is sinds een dag of wat verdwenen vanwege “piraterij”. Wanneer de duizenden betalende klanten weer bij hun documenten kunnen is nog maar de vraag. Die zijn inmiddels in handen van de overheid. Fijn! VeriSign, die onder andere grote DNS servers draait, heeft in het verleden sites van het web gehaald zonder dat daar een rechter bij kwam kijken.
Terwijl het kantoor van de Amerikaanse president zich uitspreekt tegen SOPA, Google een mooie gecensureerde website laat zien en vele sites en organisaties hun websites uit protest uit de lucht halen, zijn dergelijke censuurpraktijken al jaren aan de gang. Facebook blokkeert links naar The Pirate Bay, omdat het “unsafe” zou zijn. Een link naar Astalavista kan dan weer wel, en die site staat pas echt vol porno en spyware. Google maakt je zoektermen niet eens af, als je muziek wilt downloaden. VISA en MasterCard blokkeerden het betaalverkeer van Wikileaks, terwijl de organisatie nergens om was veroordeeld, laat staan dat er een aanklacht was. Digg kreeg een takedown notice (en ging er in mee) toen slimme jongens de code plaatsen waarmee je DVD’s kan ontcijferen.
Waarom zijn we zo kritisch op overheidscensuur (hier in Nederland: via Brein) terwijl grote bedrijven diezelfde praktijken al jaren toepassen zonder dat er een haan naar kraait?
Addendum: Toen ik dit schreef waren zowel SOPA als PIPA nog niet afgeschoten. Inmiddels is dat wel zo. Echter, ik vermoed dat ze onder een andere naam binnenkort terug komen.
Een belangrijk verschil tussen overheden en multinationals is dat overheden geen concurentiepositie hebben. Als de bedrijfspolicy van Google iemand niet aanstaat, kan hij zoeken met.., ehm, owja, Bing (haha) of Yahoo of andere; dan neem je een ander e-mailadres en een ander sociaal netwerk etc. Wat internetdiensten betreft heb je een keuze; wat overheid niet. De stap om te emigreren naar België omdat we het niet eens zijn met Brein is te groot; dat doet niemand. De overheid verhoudt zich anders tot haar burgers als bedrijven. De overheid heeft zich een verplichting opgelegd ons op een bepaalde manier vrij te houden van overheidsbemoeienis. Op dit grondprincipe zijn onze grondwetten gebaseerd. Met bedrijven hebben wij alleen te maken als we daarvoor kiezen.
In principe heb je gelijk Niels: je kan wel degelijk kiezen. Maar dat is het probleem ook niet.
Mensen zijn zich er te weinig van bewust dat dit soort censuur ook bestaat, en keihard wordt toegepast op de producten die we gebruiken. Bovendien is het aanbod van andere bedrijven, juist door de concurrentieposities van “de grote jongens” veel kleiner. Het is een vicieuze cirkel. YouTube: men zoekt publiek, gaat naar YouTube, want daar zit publiek, want het aanbod is groot. Te weinig mensen kiezen hun producten gebaseerd op de eventuele vrijheid qua inhoud. Zelfs ik doe dat niet, ik heb een iPad.
Dat betekent dat je de censuur op de koop toe moet nemen met een groter en breder aanbod [product], wat dat product ook is. Niet iedereen wil naar de marge van bedrijven of diensten toe, die dergelijke censuur niet toepassen. In het geval van de bedrijven die ik hier heb aangehaald zijn ze geen van allen vrij van smet. Samen beslaan ze toch wel een heel groot deel van de markt. In hoeveel bochten moet je je kunnen wringen om er vanaf te komen, voordat het onredelijk wordt om dat van mensen te eisen?
Fair point. Alleen hypocriete mensen/bedrijven hebben niet automatisch minder gelijk. Wat ze met hun acties ook bereikt hebben is een bericht bij NOS ipv van alleen Tweakers wat toch al vaak preken voor eigen parochie is. Dit soort regelgeving is net als de ov-chipkaart invoeren. Het is voor de gemiddelde burger te complex om te begrijpen. Totdat het uiteindelijk te laat is en je op een dag wakker wordt en denkt “Maar wat probeerden we nu eigenlijk op te lossen met deze (maat)regel en weegt dat op tegen de nadelen die we nu ervaren?”